Σφάλμα
  • XML Parsing Error at 2:32. Error 76: Mismatched tag
Ναυτιλία
Από τους καραβοκύρηδες στην Παγκοσμιοποίηση
PDF Εκτύπωση E-mail

Αν , μελετήσει προσεκτικά κάποιος το ανδριώτικο μοντέλο ανάπτυξης της ναυτιλίας διαμορφώνει μία πλήρη εικόνα για την πορεία του κατεξοχήν ελληνικού εξαγώγιμου προϊόντος της οικονομίας του ελλαδικού χώρου από τα τέλη του 18ου αιώνα μέχρι σήμερα.

Το μοντέλο ιδιοκτησίας που κυριάρχησε ήταν η μετοχική συμπλοιοκτησία . Ο πλοίαρχος διέθετε ένα –ή και περισσότερα-από τα 16 μερίδια προκειμένου να χρηματοδοτήσει το ταξίδι. Σε άλλες περιπτώσεις , η χρηματοδότηση γίνονταν με μορφή δανείου από κάποιο ντόπιο κεφαλαιούχο με επιτόκιο 30-40% το χρόνο. Κυρίαρχο πρόβλημα της εποχή ήταν η έλλειψη ρευστότητας και αυτό δικαιολογούσε και τα υψηλά επιτόκια (ένας πρόσθετος λόγο ήταν ότι ο χρηματοδότης αναλάμβανε τον κίνδυνο του ναυαγίου αφού στην περίπτωση αυτή έπαυε η υποχρέωση του δανειζόμενου). Με βάση αυτά τα μοντέλα χρηματοδότησης αναπτύχθηκαν διάφορα χρηματοοικονομικά μοντέλα και υπηρεσίες πχ η επαναγορά αγορά μεριδίων από τον πλοίαρχο έναντι δανεισμού κ.α. Ως ιδιοκτησιακό μοντέλο ξεκίνησε από τα τέλη του 18ου αιώνα και διατηρήθηκε σε όλη την διάρκεια του 19ου.

Παράλληλα αναπτύχθηκε περί το 1830 και η υπηρεσία ασφάλισης των πλοίων από ασφαλιστικούς πράκτορες ε έδρα την Σύρο. Στα τέλη του 19ου αιώνα 27 καραβοκύρηδες ίδρυσαν την Αλληλέγγυο Ασφαλιστική Εταιρία με έδρα την Άνδρο και μετοχικό κεφάλαιο 300.000 δραχμές. Οι πρώτες οικογένειες καραβοκύρηδων ήταν εκείνες των : Κουτέλη, Καραγιάννη, Κωστή, Γουλανδρή,Θερμιώτη, Ζαρμπή κα.

Την προεπαναστατική περίοδο έκανε και την εμφάνιση της η οικογένεια Εμπειρίκου με το γενάρχη της τον Λινάρδο Χιώτη τον επονομαζόμενο Μπιρίκο . Αυτός και ο γιός του Αντώνης Μπιρίκος έστησαν μία εφοπλιστική αυτοκρατορία που υπάρχει έως σήμερα. Η οικογένεια , ήταν διαχειριστή του πρώτου ατμόπλοιου που ναυπηγήθηκε στο Νιούκαστλ . Η Εμπειρίκοι ήταν πρωτοπόροι στην διεθνοποίηση της δραστηριότητας τους με γραφεία και εταιρίες σε Ρουμανία και Αγγλία .

Πρωτοπόρος, όμως ήταν ο Δ. Μωραΐτης , ένας οραματιστής πλοιοκτήτης που εγκαινίασε την υπερωκεάνιο ναυτιλία με υπερωκεάνια στην γραμμή Ελλάδας-Βορείου Αμερικής. Η εταιρία του που είχε έδρα την Άνδρο χρεοκόπησε το 1908 και αυτό έδωσε την ευκαιρία στους αδελφούς Ανδρέου Εμπειρίκου να ιδρύσουν την Εθνική Ατμόπλοια της Ελλάδος που κυριαρχούσε στις γραμμές της Αμερικής και της Μεσογείου μέχρι και στα μέσα της δεκαετίας του 1920. Αλλά και μία άλλη Ανδριώτη οικογένεια μπήκε στην αγορά των υπερωκεανίων γραμμών . Πρόκειται για την οικογένεια Γουλανδρή με παρουσία στην γραμμή Ελλάδος – Βόρειας Αμερικής από το 1939 μέχρι το 1965.

Η μεταπολεμική περίοδος ήταν η θρυαλλίδα που μεταμόρφωσε την επιχειρηματική δομή της ναυτιλίας καθώς η «ανδριώτικη ναυτιλία» μετατράπηκε σε ναυτιλία των ανδριωτών εφοπλιστών με έδρα σε όλα τα μεγάλα οικονομικά κέντρα του κόσμου (Λονδίνο, Νέα Υόρκη κα.). Από εδώ και πέρα μπορούμε να μιλάμε για ανδριώτες εφοπλιστές. Πάντως , οι σημαντικότερες εφοπλιστικές οικογένειες της Άνδρου ήταν : Βογιατζίδης, Βούλγαρης, Γουλανδρής, Δάμπασης, Εμπειρίκος , Καμπάνης, Κεράνης, Κονδύλης Κούλουθρος, Κυδωνιευς, Λουλούδης, Μαρής, Παλαιοκρασσάς, Πολέμης , Ράλλιας, Σίμπογλου και Τρικόγλου.

 
Το νησί της ναυτοσύνης
PDF Εκτύπωση E-mail

Για τους περισσότερους έλληνες , η Άνδρος είναι το νησί της ναυτιλίας. Οι Ανδριώτης εφοπλιστές, πλοίαρχοι και ναύτες που θαλασσοδέρνονταν στις θάλασσες όλου του πλανήτη είναι αυτοί που κατέστησαν αυτή την μικρή κουκίδα γης του Αιγαίου σε κυρίαρχη ναυτική δύναμη.

Η ιστορία της ανδριώτικης ναυτιλίας πάει πολύ πίσω. Λίγο πριν ανατείλει ο 19ος αιώνας, όταν οι ανδριώτες ναυτικοί επιχειρούν ταξίδια από την Μαύρη Θάλασσα μέχρι τις άκρες της Μεσογείου. Τότε , έκαναν την εμφάνιση τους οι πρώτες οικογένειες καραβοκύρηδων όπως οι οικογένειες Κουτέλη, Καραγιάννη, Κωστή, Γουλανδρή,Θερμιώτη , Ζαρμπή κα. Την πρώτη δεκαετία του 19ου αιώνα η Άνδρος είχε περισσότερα από 40 καράβια ενώ 400 ανδριώτες δούλευαν σε αυτά. Περί τα τέλη της δεύτερης δεκαετίας του αιώνα ο αριθμός των πλοίων μειώθηκε στα 20 . Και τότε ξεκινά η αλματώδης άνοδος της ναυτιλίας. Το 1831, ο ανδριώτικος στόλος σε 65 πλοία και φαναριώτικα ιστιοφόρα ταξίδευαν μέχρι την Ινδία και την Αμερική. Το 1840 , η Άνδρος διέθετε 121 πλοία που παρείχαν απασχόληση σε 1.000 ανδριώτες ( ο συνολικός πληθυσμός του νησιού ανέρχεται σε 20.000 ψυχές). Το 1857 ο εμπορικός στόλος του νησιού εμφανίζει μικρή πτώση (48 πλοία άνω των 20 τόνων) και το 1880 ο αριθμός των πλοίων ανήρχετο σε 56 (άνω των 11 τόνων). Οι ανδριώτες πλοιοκτήτες προσαρμόστηκαν στις επιταγές της ατμοκίνητης ναυτιλίας. Ο «Σκαραμαγκάς» , το πρώτο ελληνικό ατμόπλοιο ήταν υπό την διαχείριση του Εμπειρίκου και νηολογήθηκε στην Άνδρο. Το 1898 , υπήρχαν 8 ατμόπλοια, το 1904 ανήρχοντο σε 24, το 1907 σε 34 , το 1911 σε 45 και το 1910 σε 60.

Ο Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος , σήμανε την απώλεια τουλάχιστον 40 πλοίων αλλά το 1921 τα νηολογημένα ατμόπλοια της Άνδρου έφταναν τα 25, ενώ το 1939 στην Άνδρο ήταν νηολογημένα 80 πλοία με αποτέλεσμα με βάση τις νηολογήσεις να είναι το μεγαλύτερο ναυτιλιακό κέντρο στην Ελλάδα μετά τον Πειραιά. Ο Β’ Παγκόσμιος πόλεμος αποδεκάτισε τον ανδριώτικο στόλο αφού επέζησαν μόλις 10 πλοία ενώ χάθηκαν περισσότεροι από 100 ναυτικοί. Όμως , ο τέλος του Β΄ Παγκόσμιου Πολέμου σήμανε το τέλος της ανδριώτικης ναυτιλίας αλά την άνθηση των ανδριωτών εφοπλιστών .

 


Your are currently browsing this site with Internet Explorer 6 (IE6).

Your current web browser must be updated to version 7 of Internet Explorer (IE7) to take advantage of all of template's capabilities.

Why should I upgrade to Internet Explorer 7? Microsoft has redesigned Internet Explorer from the ground up, with better security, new capabilities, and a whole new interface. Many changes resulted from the feedback of millions of users who tested prerelease versions of the new browser. The most compelling reason to upgrade is the improved security. The Internet of today is not the Internet of five years ago. There are dangers that simply didn't exist back in 2001, when Internet Explorer 6 was released to the world. Internet Explorer 7 makes surfing the web fundamentally safer by offering greater protection against viruses, spyware, and other online risks.

Get free downloads for Internet Explorer 7, including recommended updates as they become available. To download Internet Explorer 7 in the language of your choice, please visit the Internet Explorer 7 worldwide page.